werk

*

Genieloods Vijfhuizen

Genieloods Vijfhuizen

facade

*facade*interieur*gevel*gevel*begane grond*eerste verdieping*installaties*locatie*

*

*

Genieloods Vijfhuizen

De stichting Kunstfort bij Vijfhuizen vraagt om een transformatie van de ruim 100 jaar oude militaire genieloods tot een aantrekkelijke en prikkelende plek voor het maken en tonen van hedendaagse beeldende kunst.
De bestaande ruimte moet geschikt gemaakt worden voor zowel het organiseren van tijdelijke tentoonstellingen als het ontvangen van bezoekers aan het fort. De extreme koude in de winter en hitte in de zomer staan dat gebruik op dit moment nog in de weg. Ook is de vrije hoogte te beperkt om echt grote kunstwerken te laten zien en zijn er geen voorzieningen om bezoekers te kunnen ontvangen.
Voor deze tekortkomingen moet een oplossing komen die het kunstfort ook (internationaal) op de kaart zet en benadrukt dat het niet zomaar om een oude schuur gaat, maar om een militair monument van de Stelling van Amsterdam.

Door de Genie onder een glazen overkapping te plaatsen wordt de loods zelf een kunstobject in een grote vitrine. Dankzij het grote glazen dak komt de loods ook droog te staan en zal er geen sneeuwbelasting meer op het bestaande, golfplaten dak terecht komen. De glasconstructie versterkt ook de industriële ‘look and feel’ van het bestaande complex. Het lessenaarsdak van de glazen stolp verwijst naar de naastgelegen woningen van de architect Jaco Woltjer.

De nieuwe stalen draagconstructie van slanke, ellipsvormige profielen met een dubbele beglazing pakt de loods ook grotendeels in. Van deze glazen omhulling gaat een isolerende werking uit en door de tussenruimte te conditioneren, blijft ook de temperatuur in de loods zelf op een aangenaam niveau.

Door de glazen stolp wat ruimer te maken aan de zijde van de geniedijk, ontstaat een extra, hoge en open ruimte voor het exposeren van grote kunstwerken. Deze ruimte wordt volledig door natuurlijk daglicht verlicht.
Deze hoge, transparante expositieruimte verbetert ook de zichtbaarheid van de tentoonstellingsruimte vanaf de dijk en vanaf het fort aan de overkant. De hoge glaswand aan de kant van de dijk doet tevens dienst als groot billboard voor het aankondigen van tentoonstellingen.

De nieuwe functies (balie, toiletten, garderobe, bar en opslag) worden als een inbouwpakket los in het gebouw gezet, waardoor de bestaande structuur van het gebouw niet wordt aangepast. De veranderingen zijn ook gemakkelijk terug te draaien. Aan het gebouw zelf weinig aanpassingen hoeven te worden gepleegd. Het inbouwpakket is neutraal en eenvoudig in z’n vormgeving, zodat de aandacht uitgaat naar de oude genieloods. Door de inbouwpakketten aan de uiteinden van de loods te plaatsen worden de delen die buiten de glazen huid steken van binnenuit geïsoleerd, als een doos in een doos constructie, die als tochtportaal naar de grote, vrije expositieruimte fungeert.


Door deze open plattegrond, zijn alle mogelijke indelingen van de ruimte mogelijk. Om ook de verdieping te kunnen gebruiken worden de trekstangen (tensile bars) diagonaal geplaatst, zodat er voldoende hoogte ontstaat om te kunnen lopen. Constructief is dit mogelijk, aangezien hun functie overbodig is geworden door de loods onder een glazen dak te zetten en de maatgevende sneeuw- en windbelasting het dak niet meer belast.

In het gebouw ontstaan drie verschillende expositieruimten, met geheel verschillende lichteigenschappen. In de glazen uitbreiding naast het gebouw is de expositie volledig door natuurlijk daglicht verlicht. Op de begane grond van de bestaande loods is het toetredende daglicht door de ramen beperkt en wordt de expositie aanvullend aangelicht door lichtlijnen aan het plafond. Op de bovenverdieping van de loods komt het licht door grote lichtkoepels de expositieruimte binnen. Wanneer die worden verduisterd, ontstaat een donkere ruimte voor het tonen van videokunst en projecties.

De installaties zijn zo eenvoudig mogelijk gehouden. De lucht die in de plint van het gebouw wordt ingeblazen wordt aangezogen via het aanliggende water door middel van buizen onder maaiveld, zodat de temperatuur nooit te hoog of te laag wordt. De warme lucht wordt aan de bovenzijde uit de glazen stolp geventileerd. Verwarming en (eventueel) koeling kunnen dan met een relatief kleine installatie worden geregeld.

Op dit relatief eenvoudige basispakket zijn op de korte of langere termijn een aantal uitbreidingen denkbaar. De glazen omhulling kan worden uitgebreid tot de gehele loods binnen komt te staan. Gezien de situering zou het aanbrengen van PV-cellen op het dakvlak (bijvoorbeeld door folie in het glas) een nuttige uitbreidingsoptie zijn. Deze PV-cellen in het dak (als folie aan te brengen) kunnen voor een behoorlijke opbrengst zorgen. Waarschijnlijk kan het gebouw in dat geval met alleen elektra uit de PV-cellen af en is verder geen gas nodig.

Het ontwerp voor de Kunstloods Vijfhuizen plaatst de oude genieloods als een kunstwerk in een glazen vitrine. Met hetzelfde gebaar wordt ook de expositieruimte uitgebreid met een hoge, daglichtrijke ruimte. Daarmee wordt ook de aandacht naar het gebouw getrokken vanaf de dijk en het fort.
De installaties zijn low-tech van opzet en een energieneutrale installatie behoort tot de mogelijkheden. Door de gevraagde functies als een doos-in-een-doos constructie in het gebouw te plaatsen met prefab onderdelen, kan het oude gebouw eenvoudig in de oorspronkelijke staat worden hersteld.

  • jaar — 2010

  • type — prijsvraag

  • status — niet geselecteerd

  • team — Jan Brouwer, Jeroen Mensink, Arjen Zaal, Mick Eekhout

  • locatie — Vijfhuizen

  • keyword — utiliteitsbouw (6), alle keywords

*

*

*

meer werk

*

Nieuwe Herengracht

Nieuwe Herengracht

Eind vorige eeuw verscheen aan de Nieuwe Herengracht in Amsterdam een bijzonder gebouw van de hand van architect Tjaarda Mees, op de plek waar zich voorheen de poort naar het binnenterrein bevond. …

Lucent terrein, Hilversum

Lucent terrein, Hilversum

Begin 2016 is het Stedenbouwkundig Plan voor het Lucentterrein in Hilversum afgerond. Met de transformatie van het Lucentterrein (in totaal 3,8 hectare) gaan de Alliantie en de gemeente Hilversum het bestaande kolossale …

Denzlingen

Denzlingen

Voor de Zuid-Duitse plaats Denzlingen hebben we op uitnodiging meegedaan aan de competitie voor het plan voor de uitbreiding voor de komende jaren. Ons voorstel is doorgedrongen tot de tweede ronde, maar …

*

meer werk…

*

*

*

*

*

*

*

© 2008 Jeroen Mensink — Design, CMS & Code Joris Landman